Η προσφυγική Μνήμη, η Θεσσαλονίκη, ο Μπουτάρης και η ακροδεξιά

Η προσφυγική Μνήμη, η Θεσσαλονίκη, ο Μπουτάρης και η ακροδεξιά

Ίσως έρχεται επιτέλους η στιγμή να συζητήσουμε στη θεσσαλονικιώτικη κοινωνία ζητήματα που μέχρι τώρα απωθούνταν και ξορκίζονταν.Και αυτό νομίζω είναι το θετικό που μας αφήνει ο τρόπος του νέου δημάρχου, o οποίος έθεσε ζητήματα που ξεπερνούν κατά πολύ τα όρια της πόλης, αγγίζουν την ιστορική μνήμη ενός μεγάλου τμήματος του λαού μας και συναντούν μια συσσωρευμένη γνώση -αποτέλεσμα μελετών της τελευταίας τριακονταετίας. Παράλληλα, δεν θα μπορούσαν να μείνουν ασχολίαστες απόψεις τύπου Μπουτάρη, εφόσον ήδη υπάρχουν διαμορφωμένες νέες ιστοριογραφικές τάσεις οι οποίες αξιοποιούν περισσότερο την κληρονομιά που σχετίζεται με τη διερεύνηση των εσωτερικών κοινωνικών αντιθέσεων στη μελέτη των ιστορικών φαινομένων. Γιατί μόνο έτσι μπορεί να μελετηθεί το πέρασμα από την πολυεθνική Οθωμανική Αυτοκρατορία στα έθνη-κράτη.

……………..

Περί Νεότουρκων

Όσον αφορά το ζήτημα των Νεότουρκων και το πραξικόπημα του 1908, μάλλον έχει χυθεί πολύ μελάνι σε λάθος τόπο. Αν κάποιος μελετήσει τον θεσσαλονικιώτικο Τύπο μετά το 1909, θα βρεθεί μπροστά στο αληθινό πρόσωπο των Νεότουρκων και θα αντικρύσει το αποκρουστικό πρόσωπο του, μιλιταριστικής εκδοχής, τουρκικού εθνικισμού.

Οι διώξεις κατά των χριστιανικών κοινοτήτων και η ρατσιστική τους στοχοποίηση από τους Νεότουρκους, είναι καθημερινό δημοσιογραφικό γεγονός. Και αν βρεθούμε στο Συνέδριο των Νεότουρκων του Οκτώβρη του 1911, θα συναντήσουμε την πρώτη απόφαση της σύγχρονης ιστορίας με την οποία μια συντεταγμένη εξουσία -και στην περίπτωσή μας το κόμμα “Ένωση και Πρόοδος” που κατέλαβε πραξικοπηματικα τη διακυβέρνηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας- αποφασίζει την εξόντωση ενός τμήματος του πληθυσμού της χώρας γιατί αποκλίνει από το κυρίαρχο πολιτισμικό μοντέλο που έχουν επιλέξει οι κρατούντες. Η ολοκληρωτική δομή και η απόφαση για την Τελική Λύση, που θα αποθεωθεί 20 χρόνια αργότερα με τους Ναζί, έχει ήδη εμφανιστεί στις νεωτερικές μας κοινωνίες. Εδώ στη Θεσσαλονίκη τον Οκτώβρη του 1911!

Και μόνο το γεγονός ότι στη σημερινή Τουρκία, τη μνήμη των Νεότουρκων τιμούν μόνον οι ακροδεξιοί του κόμματος Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) δηλαδή του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης, των γνωστών μας Γκρίζων Λύκων, θα έπρεπε να μας κάνει να αντιμετωπίζουμε εκείνη τη μνήμη απ’ την παιδαγωγική πλευρά. Για την καταγγελτική, δηλαδή, ανάδειξη τέτοιων μεθοδεύσεων της εξουσίαας και ουχί εγκωμιαστική, όπως επέλεξε με τον πλέον άκομψο τρόπο ο αφελής επηρμένος νέος δήμαρχος Θεσσαλονίκης με την αφωνία των φίλων του.

Ενδεικτικό στοιχείο της αλλοτρίωσης της πόλης και της παράλογης αντιστροφής των ρόλων, είναι ότι η κατακραυγή προήλθε από την ακροδεξιά. Δηλαδή από τους πολιτικούς απόγονους της παλαιοελλαδικής εκείνης εκδοχής (Κόμμα Εθνικοφρόνων και αργότερα Λαϊκό Κόμμα, Ίων Δραγούμης και Ανατολικό Κόμμα) που συνεργάστηκε με τους Νεότουρκους, κάλυψε και αποσιώπησε τα εγκλήματά τους και την περίοδο της δικτατορίας Μεταξά μετέτρεψε τον Μουσταφά Κεμάλ πασά σε είδωλο χαρίζοντας το υποτιθέμενο σπίτι του στο τουρκικό κράτος και μετονομάζοντας την Οδό Αποστόλου Παύλου σε Οδό Κεμάλ Ατατούρκ.

Η μόνη υγιής αντίδραση καταδίκης προήλθε από τις προσφυγικές οργανώσεις οι οποίες κλήθηκαν επιτακτικά από τα μέλη τους να παρέμβουν μετά τις δηλώσεις Μπουτάρη. Και όταν λέμε προσφυγικές οργανώσεις δεν εννοούμε μόνο τις ποντιακές, αλλά και τις μικρασιατικές και τις ανατολικοθρακικές…

΄Ενα ενδιαφέρον ζήτημα αποτελεί η ταυτότητα και η δράση των προσφυγικών οργανώσεων στην Ελλάδα μετά την πτώση της δικτατορίας, τα νέα πολιτικά αιτήματα που διατύπωσαν και η προσπάθεια να διαχειριστούν με συγκεκριμένους τρόπους το ιστορικό τραύμα. Το ζήτημα αυτό είναι πολυσύνθετο και ειδικά στη Θεσσαλονίκη συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τα προβλήματα της πόλης. Η δυσανεξία που διακρίνει την πόλη προς στα νέα προβλήματα που έχουν προκύψει και τις νέες προκλήσεις, επηρεάζουν απολύτως και τις προσφυγικές οργανώσεις. Όμως η ευθύνη για τις ανεπάρκειες και τις καθηλώσεις δεν ανήκει μόνο σ’ αυτούς που συμμετέχουν. Θα έλεγα ότι μεγαλύτερο μέρος ευθύνης έχουν αυτοί που ΔΕΝ συμμετέχουν…

Δειλινό στη Θεσσαλονίκη (φωτ. Β. Αγτζ.)

Πηγή: Und ich dachte immer

(Το κείμενο αυτό αποτελεί παρέμβαση στο press_in_action.gr)

This entry was posted in Επιλογές and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s