Όταν o Economist, η «Καθημερινή» και το ΕΛΙΑΜΕΠ ανακάλυψαν την Τουρκία

Του Δημήτρη Μπεκιάρη

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που το newscode.gr ανέδειξε το θέμα της μεγάλης γοητείας, την οποία ασκεί το «τουρκικό μοντέλο ανάπτυξης» σε εγχώριους εκφραστές του πολιτικό – οικονομικό – mediaκού συμπλέγματος στην Ελλάδα. Δεν θα μπορούσε να υπάρξει καλύτερη επιβεβαίωση του ρεπορτάζ του newscode.gr με τίτλο «Το ελληνικό ιερατείο του νέο – οθωμανισμού», από την illustration ειδική έκδοση της εφημερίδα «Η Καθημερινή», δηλαδή από το αφιέρωμα του Economist, το οποίο δημοσιεύει η εφημερίδα με τίτλο «Η Τουρκία μετά το ΔΝΤ» (Υψηλοί ρυθμοί οικονομικής ανάπτυξης, αύξηση ξένων επενδύσεων, μεταρρυθμίσεις με αποτέλεσμα κα νέα θέση στη διεθνή σκακιέρα).

Η έκδοση αυτή του “The Economist”, την οποία παρέχουν οι ειδικές εκδόσεις της Καθημερινής, με την ευγενική χορηγία της Εθνικής Τράπεζας, είναι απολύτως ενδεικτική του μεγάλου ενδιαφέροντος που δείχνουν τμήματα της ελληνικής ελίτ για την οικονομική ανάπτυξη στην Τουρκία ή μάλλον για την βελτίωση των αναπτυξιακών δεικτών. Επειδή, όμως, τίποτα δεν είναι τυχαίο, καλό θα ήταν να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή και να αποκαλύψουμε μερικές από τις πτυχές της «λατρείας» προς το οικονομικό και αναπτυξιακό πρόγραμμα της Τουρκίας.

Η Εθνική Τράπεζα

Τον Απρίλιο του 2006 η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας ανακοίνωνε την εξαγορά του 46% των κοινών μετοχών και του 100% των προνομιούχων μετοχών της τράπεζας της Τουρκίας Finansbank. Τότε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Εθνικής Τράπεζας Τ. Αράπογλου δήλωνε ότι η Finansbank αποτελούσε τον ιδανικό σύμμαχο σε στρατηγικό επίπεδο για την επέκταση της Εθνικής Τράπεζας στην αγορά της Τουρκίας. Από το 2006 πολλά έχουν αλλάξει, αλλά το ενδιαφέρον ελληνικών επιχειρηματικών συμφερόντων, εύλογα βέβαια, παραμένει πολύ μεγάλο για την τουρκική αγορά. Εξάλλου τον Μάιο του 2010, όταν ο πρωθυπουργός της γειτονικής χώρας Ταγίπ Ερντογάν επισκεπτόταν την Ελλάδα συνοδευόμενος από περισσότερους των 100 εκπροσώπους της τουρκικής οικονομικής ελίτ, ήταν έκδηλη η αγωνία ενός τμήματος του εγχώριου πολιτικο – οικονομικού – mediaκού συμπλέγματος για την υπέρβαση των γραφειοκρατικών εμποδίων, η οποία θα διευκόλυνε τελικά την ανάπτυξη τουρκικών επενδύσεων στην Ελλάδα.

Σε κάθε περίπτωση απόλυτα αξιόπιστες πηγές του newscode.gr αναφέρουν σήμερα ότι από συγκεκριμένα τμήματα της υπερεθνικής ελίτ, τα οποία διασυνδέονται με κρατικές υποστάσεις και με συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα «υπάρχει σαφής εντολή να μην διαταραχτεί η ισορροπία στις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας». Η αντίληψη αυτή, είναι κυρίαρχη σε βρετανικούς και γερμανικούς κύκλους σκέψης, οι οποίοι συνδέονται με τμήματα της ελληνικής οικονομικής και όχι μόνο ελίτ. Η «ειδική έκδοση» της «Καθημερινής» με τίτλο «Η Τουρκία μετά το ΔΝΤ» είναι αποκαλυπτική του άγχους ορισμένων εγχώριων κέντρων που έχουν επιφορτιστεί με το βάρος της προάσπισης συγκεκριμένων οικονομικών συμφερόντων και εργάζονται συστηματικά για τη διασφάλιση της ολοκληρωτικής εφόρμησης της τουρκικής οικονομικής ελίτ, κυρίως εκείνης, η οποία εκφράζεται από το πανίσχυρο και δεμένο στο άρμα της μετριοπαθούς ισλαμικής κυβέρνησης της Τουρκίας TUSIAD, στην ελληνική αγορά.

Η Εθνική Τράπεζα χρηματοδοτεί, λοιπόν, αυτή την προσπάθεια αγιοποίησης του ΔΝΤ, σε ότι έχει να κάνει με την βοήθεια που παρείχε στην Τουρκία για την έξοδο από την δική της οικονομική κρίση, κυρίως για να πειστεί η ελληνική κοινή γνώμη, ότι, ίσως, η ελληνική κοινωνία και η ελληνική οικονομία θα βγουν κερδισμένες από την είσοδο της χώρας στον μηχανισμό στήριξης. Πολλές ελληνικές επιχειρήσεις, εξάλλου, έχουν συγκεκριμένα και πολύ σημαντικά συμφέροντα στην Τουρκία και εύλογα τα προασπίζουν.

Συνεπώς, κόντρα στη ροή των εξελίξεων και στην προοπτική της συγκρότησης ενός στρατηγικού περιφερειακού συστήματος, στην ανατολική λεκάνη της Μεσογείου όπως αυτό της Ελλάδας με την Κύπρο και το Ισραήλ, κάποιοι για να το γράψουμε κομψά «επιμένουν τουρκικά» και καλά κάνουν. Ως κεντρικό ζήτημα, ωστόσο, παραμένει η αναγκαιότητα του να γνωρίζει ο ελληνικός λαός για ποιους λόγους τα πολυδιάστατα αυτά συστήματα «επιμένουν τουρκικά», για ποιους λόγους επιχειρούν περίπου την αγιοποίηση του «τουρκικού μοντέλου ανάπτυξης», για ποιους λόγους έχουν εγκαταλείψει τις αναφορές στο «σκανδιναβικό» μοντέλο, η στο παράδειγμα της Αμερικανικής ή της Ιαπωνικής οικονομίας και παρουσιάζεται πλέον η Τουρκία ως πρότυπο χώρας ή μάλλον ως πρότυπο μοντέλου ανάπτυξης. Ένα παράδειγμα μόνο είναι ενδεικτικό με την σημείωση, όμως, ότι «αυτή είναι η ελεύθερη αγορά»:

Τον Μάιο του 2010, λίγο μόλις πριν φτάσει στην Αθήνα ο πρωθυπουργός της γειτονικής χώρας Ταγίπ Ερντογάν η Εθνική Τράπεζα επικαλούμενη τους ρυθμούς ανάπτυξης στην Τουρκία της τάξης του 5,2% προχωρούσε στην ίδρυση 75 νέων υποκαταστημάτων στην Τουρκία, από την Άγκυρα έως τη Σμύρνη. Το 2009 τα κέρδη του ομίλου της Εθνικής Τράπεζας τα οποία προέρχονταν από την Τουρκία ανέρχονταν σε 425 εκατ. ευρώ και ήταν βέβαια περισσότερα από τα προερχόμενα από την Ελλάδα, τα οποία έφταναν τα 398 εκατ. ευρώ.

«Η Τουρκία μετά το ΔΝΤ»

Στο αφιέρωμα του «Economist», το οποίο παρέχουν στον ελληνικό λαό οι ειδικές εκδόσεις της εφημερίδας «Η Καθημερινή» διαβάζουμε τα εξής εκπληκτικά: «Μπορεί να χρειαστούν δεκαετίες για να αλλάξει η εικόνα μίας χώρας. Όμως, η Τουρκία το έχει κατορθώσει σε λιγότερο από μία. Πριν από δέκα χρόνια ήταν ένα “ερείπιο”: Η οικονομία της ήταν αρτηριοσκληρωτική και απρόβλεπτη, οι τράπεζές της ήταν χρεοκοπημένες και ο πληθωρισμός ήταν ιλιγγιώδης. Καλούσε συνέχεια το ΔΝΤ για βοήθεια …». Σε όλα αυτά προστίθεται στη συνέχεια ότι «Ωστόσο μετά από δέκα χρόνια η Τουρκία έχει μεταμορφωθεί».

Ιδιαίτερα μεγάλο ενδιαφέρον έχουν οι αναφορές του συγκεκριμένου αφιερώματος του Economist στην κυβέρνηση Ερντογάν και φυσικά στα πρόσωπα του ίδιου του Τούρκου πρωθυπουργού, αλλά και του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας, και όπως τον αποκαλούσαν οι Αμερικανοί «Κίσινγκερ της τουρκικής διπλωματίας» Αχμέτ Νταβούτογλου: «Η κυβέρνηση AKP υπό τον Ερντογάν έχει κάνει περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη, από την εποχή του Attaturk για να μεταρρυθμίσει την Τουρκία». Στην ενότητα με τίτλο «Με μακροπρόθεσμη προοπτική» αναφέρεται ότι «Ο κόσμος στα καφενεία της Κωνσταντινούπολης ανησυχεί πως αν ανατραπεί η μαντίλα στα κρατικά ιδρύματα το επόμενο βήμα θα είναι να γίνει η χώρα Ιράν».

Ωστόσο αμέσως μετά το ίδιο άρθρο καταλήγει στο ανεπανάληπτο συμπέρασμα ότι «Όμως, παρότι πολλοί στο AKP, συμπεριλαμβανομένου και του κ. Erdogan, είναι αναμφίβολα ευσεβείς, η Τουρκία σίγουρα είναι πολύ δημοκρατική, πολύ πλουραλιστική και, τελικά, σύγχρονη, για να αποτελεί κάτι τέτοιο σοβαρό κίνδυνο». Αμέσως μετά το αφιέρωμα αφήνει «άφωνο» τον αναγνώστη σημειώοντας ότι «Η κατάσταση της δημοκρατίας στην Τουρκία, όμως, είναι πιο ανησυχητική».

Ποια οικονομική ανάπτυξη;

Στο εν λόγω αφιέρωμα οι Ντίνος Ρητινιώτης και Χρήσος Τσαπακίδης σημειώνουν με εμφατικό τρόπο ότι «Η Τουρκία είδε εν τέλει κατά τα χρόνια της εφαρμογής του προγράμματος του ΔΝΤ μα καταγράφει ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ που κυμαίνονταν ανάμεσα στο 4,7% (το 2007) και το 9,4% (το 2004), να μειώνει τον πληθωρισμό σε μονοψήφια επίπεδα και να συγκεντρώνει το απαραίτητο ρευστό που την καθιστούσε περισσότερο φερέγγυα ως προς την αποπληρωμή του τεραστίου δημοσίου χρέους της». Καλή η ανάλυση των δεικτών, αλλά στην γειτονική χώρα υπάρχει μία πραγματικότητα, την οποία πραγματικά δεν θα την ζήλευε κανείς, ακόμη και από την Ελλάδα του 2011, της σφοδρής οικονομικής κρίσης και της εισόδου στον μηχανισμό στήριξης της τρόικας.

Ο κατώτερος μισθός στην Τουρκία είναι 300 (298 για την ακρίβεια) ευρώ μηνιαίως, η περιστολή των κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων παραμένει σε πλήρη ισχύ , ο εθνικισμός κυριαρχεί σε όλα τα επίπεδα από την εκπαίδευση μέχρι την καθημερινότητα, το κουρδικό παραμένει ένα ανοικτό θέμα, ο σκληρός αντιτρομοκρατικός νόμος λειτουργεί σε βάρος των ελευθεριών, τα «λευκά κελιά» υπάρχουν, ενώ σε ότι έχει να κάνει με το βιοτικό επίπεδο η ανισομέρια από περιοχή σε περιοχή είναι εμφανής, δηλαδή με λίγα λόγια, άλλη είναι η εικόνα που θα συναντήσει κανείς στην Κωνσταντινούπολη και άλλη στα βάθη της Ανατολίας.

Η Τουρκία είναι η χώρα η οποία διαθέτει 19 διαφορετικούς τύπους φυλακών, περισσότερες από 650 φυλακές και δεκάδες φυλακές τύπου F, δηλαδή φυλακές που ονομάζονται «λευκά κελιά».
Σε ότι έχει δε να κάνει με την περιβόητη οικονομική ανάπτυξη στην Τουρκία, είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι το 2009 το ΑΕΠ της χώρας παρουσίασε μείωση της τάξης του 4,7%. Αυτή είναι η «δημοκρατική, πολύ πλουραλιστική και, τελικά, σύγχρονη» Τουρκία.

Ο ρόλος του ΕΛΙΑΜΕΠ (στο μυαλό των Νταβούτογλου και Μπαγίς)

To ΕΛΙΑΜΕΠ (Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής) είναι ένα από τα σημαντικότερα think tanks της χώρας μας και θα μπορούσε να πει κανείς με βεβαιότητα ότι ο ρόλος και ο λόγος του είναι ιδιαίτερα παρεμβατικός σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής. Η σχέση του ΕΛΙΑΜΕΠ με την Καθημερινή και την Εθνικής Τράπεζα είναι γνωστή. Εξάλλου ο διευθυντής της Καθημερινής, ο Αλέξης Παπαχελάς, ο οποίος έχει εκφράσει πολλές φορές τον θαυμασμό του για το «μοντέλο ανάπτυξης της Τουρκίας», είναι Γενικός Γραμματέας του ΕΛΙΑΜΕΠ του οποίου σταθερός χρηματοδότης είναι η Εθνική Τράπεζα.

Για την ιστορία να υπενθυμίσουμε ότι η Εθνική Τράπεζα είναι εκείνη, η οποία έχει αναλάβει και την πρόσφατη χρηματοδότηση του αφιερώματος της τηλεόρασης του ΣΚΑΙ (του συγκροτήματος Αλαφούζου, στο οποίο ανήκει και η Καθημερινή) με τίτλο «1821». Φυσικά ιστορικός σύμβουλος για την σειρά των ντοκιμαντέρ που μεταδίδει η τηλεόραση του ΣΚΑΙ είναι ο Αντιπρόεδρος του ΕΛΙΑΜΕΠ Θάνος Βερέμης.

Για να αντιληφθεί, όμως, κάποιος ποιο ξεκάθαρα τον ρόλο του ΕΛΙΑΜΕΠ στο πεδίο της σύσφιγξης των ελληνοτουρκικών σχέσεων καλό είναι να δοθεί ένα παράδειγμα:
Τον Οκτώβριο του 2010, δηλαδή μόλις πριν από λίγους μήνες, το ΕΛΙΑΜΕΠ διοργάνωσε στην Αθήνα ημερίδα στην οποία ήταν προσκεκλημένοι ο αντιπρόεδρος του κυβερνητικού ισλαμικού κόμματος της Τουρκίας AKP Ομέρ Τσελίκ, όπως επίσης ο σύμβουλος του Τούρκου πρωθυπουργού Ταγίπ Ερντογάν, Ιμπραήμ Καλίν. Εξαιρετικά μεγάλο ενδιαφέρον έχει ο τρόπος με τον οποίο ένας δημοσιογράφος της Εφημερίδας «Καθημερινή» και μέλος του Τιμητικού Συμβουλίου του ΕΛΙΑΜΕΠ, ο Κώστας Ιορδανίδης σχολίαζε τα όσα είχε δηλώσει ο Τσελίκ στην Αθήνα.

Ο κ. Ιορδανίδης σε ένα άρθρο του με τίτλο «Ανάγκη καινοτομίας» στις 10 Οκτωβρίου 2010, το οποίο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 10 Οκτώβρη 2010 γράφει τα εξής: «Ηταν αναμενόμενο, κατά συνέπεια, ότι η κυβέρνηση του κ. Ρατζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα εμφάνιζε κάποια στιγμή μια καινοτόμο προσέγγιση για την αντιμετώπιση των διαφορών της χώρας του με την Ελλάδα, μια πρόταση εναρμονισμένη και με τη νέα θεώρηση που προωθεί στο επίπεδο των διεθνών σχέσεων». Το … εκλεκτό μέλος του ΕΛΙΑΜΕΠ κ. Ιορδανίδης είχε ανακαλύψει την καινοτόμο προσέγγιση της κυβέρνησης Ερντογάν στα λόγια του Τσελίκ, διαπιστώνοντας μα αμίμητο τρόπο ότι «Αυτό συνέβη (δηλαδή η καινοτόμος προσέγγιση της τουρκικής διπλωματίας) στην Αθήνα από τον αντιπρόεδρο του Ισλαμικού Κόμματος ΑΚΡ κ. Ομέρ Τσελίκ στη διάρκεια ημερίδος που οργάνωσε το ΕΛΙΑΜΕΠ.

Σε γενικές γραμμές ο κ. Τσελίκ επεσήμανε ότι “τα διμερή μας προβλήματα δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως θέματα υψηλής πολιτικής” και πρότεινε την υπέρβασή τους “διά της δημιουργίας ενός κοινού οράματος”». Ο Κώστας Ιορδανίδης ανακάλυψε στα λόγια του Ομέρ Τσελίκ την καινοτόμα πρόταση. Ποια είναι αυτή; Ορίστε τι ξεχωρίζει ο δημοσιογράφος από τα όσα είχε αναφέρει ο Τσελίκ. Είχε δηλώσει ο αντιπρόεδρος του AKP ότι «Δεν οραματιζόμαστε μόνον την επίλυση των ελληνοτουρκικών προβλημάτων, αλλά τη δημιουργία κοινού χώρου, όπου θα μεγαλουργούσαμε». Όμως, ο δημοσιογράφος και μέλος του ΕΛΙΑΜΕΠ προχωρά ένα βήμα περισσότερο διαπιστώνοντας με βιασύνη ότι «Επί της ουσίας ο κ. Τσελίκ διατύπωσε προς την Ελλάδα πρόταση εταιρικής συνεργασίας στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, σε περιφερειακό επίπεδο, επ’ ωφελεία και των δύο μερών».

Με λίγα λόγια, είναι εμφανές ότι κάποιοι εγχώριοι θαυμαστές του «τουρκικού μοντέλου ανάπτυξης» διατύπωσαν με μεγάλη ευκολία τους ευσεβείς πόθους της σημερινής πολιτικής ηγεσίας της τουρκικής διπλωματίας. Όλα όσα παρουσιάστηκαν πιο πάνω περί «εταιρικών σχέσεων» ή περί «κοινού χώρου» προηγήθηκαν των δημοσίων διατυπώσεων τόσο του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου σχετικά με «ελληνοτουρκικές business» που «ήδη γίνονται στο Αιγαίο», όσο και του μπαράζ των δηλώσεων του υπουργού Επικρατείας της Τουρκίας Εγκεμέν Μπαγίς για «συνεκμετάλλευση», άρα και συνδιαχείριση στο Αιγαίο».

Ο «κοινός χώρος» (στα παλαιά εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας) συμπυκνώνει τη νέο – οθωμανική αντίληψη του Αχμέτ Νταβούτογλου, η οποία σήμερα κυριαρχεί στην τουρκική διπλωματία. Η εταιρική συνεργασία αποτελεί μια πιο κομψή διατύπωση για τη συνδιαχείριση στο Αιγαίο, για το οικονομικό status αυτής, αλλά κυρίως στοχεύει στην επικάλυψη των προθέσεων της τουρκικής οικονομικής ελίτ, η οποία παρέχει απόλυτη στήριξη στο μετριοπαθές πολιτικό Ισλάμ στην Τουρκία και στο νέο – οθωμανικό πολιτικό πρόγραμμα. Ο καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του.

Πηγή: newscode

Advertisements
This entry was posted in Επιλογές and tagged , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s