Τάσος Αθανασιάδης – Τα παιδιά της Νιόβης (Μυθιστόρημα)

Εξώφυλλο Α' τόμου του μυθιστορήματος Τα παιδιά της Νιόβης.jpg

Τα παιδιά της Νιόβης είναι ένα τετράτομο μυθιστόρημα του συγγραφέα Τάσου Αθανασιάδη.[1] Στο έργο του αυτό ο Αθανασιάδης περιγράφει τον τρόπο ζωής των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, μέσω του παραδείγματος της κλειστήςκοινωνίας του Σαλιχλίου. Το έργο πιθανότατα έχει πάρει τον τίτλο του από τον μύθο της Νιόβης. Το 2003 έγινε τηλεοπτική μεταφορά του έργου.

Η εξιστόρηση γίνεται σε τρίτο πρόσωπο από τον συγγραφέα, αλλά και σε πρώτο πρόσωπο από τον Στέργιο Αναστασιάδη. Αν και με την τοποθέτηση πολλών χαρακτήρων ο συγγραφέας τοποθετεί την ιστορία του έργου στο επίκεντρο, εντούτοις με την αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο από τον μικρό Στέργιο μας δίνει μια πιο αθώα και αρκετές φορές αφελή και εγωιστική περιγραφή κάποιον γεγονότων με την οικογένεια του Σαρρή στο επίκεντρο. Τέλος σε αρκετά κεφάλαια του έργου, έχουμε περιγραφή κάποιων γεγονότων μέσα από τις εγγραφές του Τρύφωνα Ιωαννίδη στο προσωπικού του ημερολογίου, που με τον ορθολογισμό του και τον ρόλο του στα περισσότερα γεγονότα ως παρατηρητής, βοηθάει τον αναγνώστη να εστιάσει στην ουσία των γεγονότων και να τα τοποθετήσει χρονικά. Η ιστορία του έργου αρχίζει την 26η Ιουνίου 1917, ενώ ο Τρύφωνας Ιωαννίδης αρχίζει τις ημερολογιακές εγγραφές του από την 27η Ιουνίου 1917.

Υπόθεση και πλοκή

Α’ Μέρος

Στα δώδεκα κεφάλαια του πρώτου μέρους του έργου, περιγράφεται η ζωή ακριβώς πριν την έλευση του Ελληνικού Στρατού στο Σαλιχλί.[3] Στην πλειάδα των μικρών και μεγάλων πρωταγωνιστών, ο συγγραφέας πιο κεντρικό ρόλο δίνει στην οικογένεια του Μιχαλάκη Αναστασιάδη ή Σαρρή, δημογέροντα και τραπεζίτη του Σαλιχλίου. Οι έφοδοι της τουρκικής χωροφυλακής και ο τρόμος που προκαλούσαν στους ρωμιούς, η στενή σχέση Τούρκων και Ελλήνων όσο ο ένας δεν ένιωθε απειλή από τον άλλο, οι κρυφές ελπίδες για τις καλύτερες μέρες που θα ακολουθούσαν και η εκτεταμένη ενεργοποίηση της κοινότητας με την ανοχή των αρχών, οι καθημερινές παρασπονδίες που οφείλονται στην ανθρώπινη αδυναμία και συχνά οδηγούν σε απροσδόκητη δυστυχία, όλα αυτά συνθέτουν το πρώτο μέρος του μυθιστορήματος και οριοθετούνται από αναφορές σε πραγματικά ιστορικά πρόσωπα και γεγονότα.

O Εστρέφ μπέης ενημερώνει τον Σαρρή για τις εφόδους της χωροφυλακής. Την άλλη μέρα η Χαρμανταλού λέει στους δημογέροντες πως συνέλλαβαν τον γιό της. Οι δημογέροντες έχουν συμβούλιο για την επίσκεψη του Μητροπολίτη. Το βράδυ γίνεται τραπέζι στο σπίτι του Σαρρή για τον Μητροπολίτη, στο οποίο αποκαλύπτεται η αιτία της επισκέψεως. Ο Μητροπολίτης και Δημογέροντες πηγαίνουν στα Κούλα. Εκεί συναντιούνται με τον Μεχμέτ και την Ταρσή. Παίρνεται η απόφαση να την φυγαδεύσουν στο Σαλιχλί. Στην επιστροφή ο Σαρρής έχει μια προσωπική στιγμή με την Ταρσή. Ο Σαρρής φιλοξενεί την Ταρσή στην εξοχική οικία του. Η Ταρσή δεν θέλει τον γιό της Χαρμανταλούς για σύζυγό της. Το βράδυ ο Σαρρής έχει μια κρυφή προσωπική συνάντηση με την Ταρσή. Τελικά η Ταρσή αλλάζει γνώμη και δέχεται τον Χαρίλαο, αλλά ο Σαρρής βάζει δύο Τούρκους και χαλάνε τον γάμο. Η Ταρσή, νομίζοντας πως τον γάμο τον χάλασε ο Ραούλ ο Τούρκος από τα Κούλα, δραπετεύει προς τον σιδηροδρομικό σταθμό με προορισμό την Σμύρνη. Ο γιατρός Σούνιος βρίσκει την όραση της Ρόης προβληματική και η Σαρρίνα αποφασίζει να πάει στην Μαγνησία με την κόρη της για να της αγοράσει γυαλιά. Ο στρατός αναλαμβάνει τον έλεγχο των διοικητικών υπηρεσιών. Ο Σαρρής πληροφορείται πως ο ληστής Τσάκιτζης έχει εγκατασταθεί στον κουλά του και ζητάει να τον δει. Ο αρχιληστής του λέει πως θέλει να γίνει Χριστιανός και του ζητά να γίνει ο νονός του. Γίνονται έφοδοι σε σπίτια για παράνομα όπλα. Ο Θεόφιλος Σοφιανόπουλος σκοτώνεται σε ατύχημα στην Μαγνησία. Ο γιατρός Κόκκινος βρίσκει πως η Ρόη έχει Διφθερίτη. Όταν χειροτερεύει και ο φαρμακοποιός Τσαμπάζης της κάνει απόξυση, τραυματίζεται ο λάρυγγάς της. Η Ρόη δεν μπορεί να μιλήσει και ο Κόκκινος συστήνει να την πάνε σε ειδικό στην Σμύρνη. Ο Τσάκιτζης, τραυματισμένος, φιλοξενείται από τον Εστρέφ. Τον επισκέπτεται ο Σαρρής. Του ζητά παπά να τον μεταλάβει, αλλά πεθαίνει. Ο συνοδός του βλέπει πως ήταν χριστιανός και καίει το εξοχικό του Σαρρή. Ο Σαρρής πάει στην Σμύρνη για την αποζημίωση. Εκεί αρρωσταίνει και πεθαίνει. Οι Σοφιανόπουλοι φεύγουν για την Σμύρνη. Ο Αντώναγας βρίσκεται δολοφονημένος. Η Τουρκία υπογράφει ανακωχή. Συμμαχικά και Ελληνικά πολεμικά αγκυροβολούν στην Κωνσταντινούπολη. Ο Στέργιος με την μητέρα του πηγαίνουν στην Σμύρνη να εισπράξουν την ασφάλεια ζωής του Σαρρή. Η Σαρρίνα βάφει την πρόσοψη του σπιτιού της στο χρώμα της Ελληνικής σημαίας. Βρίσκουν τον Εστρέφ κρεμασμένο από ένα δέντρο. Ο Ελληνικός στρατός αποβιβάζεται στην Σμύρνη. Οι δημογέροντες επισκέπτονται τον Τούρκο έπαρχο και του ζητούν να εγγυηθεί την ασφάλεια των Ελλήνων. Στο Σαλιχλί φθάνει ο Μουσταφά πασάς. Βρίσκει υποστηρικτές για το κίνημά του και συνεχίζει την περιοδεία του προς την Ανατολή. Οι Τούρκοι αποφασίζουν να δωροδοκήσουν την μαντάμ Ζιζή, για να γίνει κατάσκοπός τους.

Β’ Μέρος

Στα δώδεκα κεφάλαια του δεύτερου μέρους του έργου, περιγράφεται η ζωή κατά την Ελληνική κατοχή ως και την Καταστροφήτης Σμύρνης.[4] Μετά τον θάνατο του Σαρρή η οικογένεια του Στέργιου χάνει ελαφρά την πρωταγωνιστική της θέση στην ιστορία. Τα όνειρα των Ελλήνων για ελευθερία που τώρα πια γίνονταν πραγματικότητα, η επαφή των Μικρασιατών Ελλήνων με τους Έλληνες στρατιώτες που κατέλαβαν το Σαλιχλί, οι λάθος χειρισμοί ιδιαίτερα μετά την εκλογική ήττα του Βενιζέλου, το υπόγειο σύστημα κατασκοπείας και υπονόμευσης που οι Τούρκοι είχαν στήσει στην δυτική Μικρά Ασία και τέλος η κατάρρευση του μετώπου και η καταστροφικές συνέπειες που αυτό είχε για τους Μικρασιάτες, όλα αυτά εκθέτονται από τον Αθανασιάδη στο δεύτερο μέρος του έργου του και συνδυάζονται ιδανικά με πραγματικά ιστορικά γεγονότα και πρόσωπα.

Ο Ελληνικός Στρατός καταλαμβάνει το Σαλιχλί και αναλαμβάνει τον έλεγχο του Διοικητηρίου. Η Σαρρίνα με την οικογένειά της επιστρέφουν από την Μαγνησία. Η Ταρσή επισκέπτεται το Σαλιχλί. Ζητά συγνώμη από τον Χαρίλαο και έχει μια προσωπική στιγμή μαζί του. Το άλλο πρωί ο Χαρίλαος αυτοκτονεί. Ο Βαχάν φέρνει το νέο της δολοφονικής απόπειρας εναντίον του Βενιζέλου. Ο Ύπατος Αρμοστής στέλνει εκπρόσωπό του στο Σαλιχλί, ο οποίος και καταφέρνει να απελευθερωθούν Τούρκοι αντάρτες. Συλλαμβάνεται η Ζιζή για κατασκοπεία. Πεθαίνει η Χαρμανταλού. Ο Τούρκος επιχειρηματίας Αμπετίν Ραχμή, ανακοινώνει πως θα κάνει εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρισμού στο Σαλιχλί. Έχει οργανώσει ένα δίκτυο πληροφοριοδοτών, προς όφελος των επαναστατών του Κεμάλ. Ως σύνδεσμο στο Σαλιχλί διαλέγει τον Εβραίο Γιακόβ Ναχμία. Ο Ραχμή παραγγέλνει στον Ναχμία κασμήρι για διακόσιες στολές. Η γυναίκα του Ναχμία τον ενημερώνει πως η κόρη τους είχε κλεφτεί. Υποψιάζεται τον Τζανή Καντάρογλου, που θα έφευγε για την Ελλάδα. Το άλλο πρωινό η Σάρρα επιστρέφει με τον θείο της από τον Κασαμπά. Η Σαρρίνα φιλοξενεί στο σπίτι της τον Μιχαήλ Καλοδούκα, αρχισυντάκτη της «Ακρόπολις». Φτάνει η είδηση πως στις εκλογές νίκησαν οι βασιλικοί και θα προκηρυσσόταν δημοψήφισμα για την επιστροφή του βασιλιά Κωνσταντίνου. Η Ζιζή επιστρέφει στο Σαλιχλί, αφού το προξενείο της στην Σμύρνη κατάφερε να την απαλλάξει από την κατηγορία της κατασκοπείας. Παντρεύεται η Μόσχα Ωνάση τον ίλαρχο Αβροτέλη. Ηλεκτροδοτείται το Σαλιχλί. Η ύπατη αρμοστεία της Σμύρνης, εγκαθιστά στο Σαλιχλί αντιπρόσωπο. Η Παντελιώ βιάζεται από Τούρκους, που ήταν σταλμένοι από τον Ναχμία. Στην έκκληση προς τον αντιπρόσωπο της αρμοστείας για τιμωρία των βιαστών, οι δημογέροντες δεν βρίσκουν ανταπόκριση. Η Ρόη απορρίπτει την πρόταση γάμου του Ζαχαρία Λάμπογλου. Ο Ιωσήφ Καμπουράκης αποφασίζει να κλειστεί σε μοναστήρι. Ο Στέργιος ανεβαίνει στον Τμώλο, για μία προσκοπική εκδρομή. Ο βασιλιάς και ο πρωθυπουργός σταθμεύουν για λίγο στο Σαλιχλί, κατευθυνόμενοι προς το μέτωπο. Επιστρέφει ο Τζανής Καντάρογλου, ακρωτηριασμένος από την μάχη. Αποφασίζει να σπουδάσει στην Αθήνα, για να γίνει καθηγητής. Δύο Τούρκοι, σταλμένοι από τον Ναχμία, απαγάγουν τον Τζανή και τον απελευθερώσουν αφού εισπράττουν διακόσιες χρυσές λίρες ως λύτρα. Ακούγονται φήμες για αποχώρηση του Ελληνικού Στρατού από την Σμύρνη. Φτάνει στο Σαλιχλί ο μητροπολίτης Φιλαδελφείας. Ενημερώνει τους δημογέροντες για την δύσκολη κατάσταση και για την κίνηση προκρίτων από την Σμύρνη να οργανώσουν την «Μικρασιατική Άμυνα». Τα νέα για υποχώρηση του Ελληνικού Στρατού που έρχονται από την Σμύρνη είναι πολύ άσχημα. Ο γιατρός Κόκκινος παθαίνει παράλυση και αυτοκτονεί. Ο αντιπρόσωπος της ύπατης αρμοστείας Σμύρνης εγκαταλείπει το Σαλιχλί και τον ακολουθεί η χωροφυλακή. Τραίνα γεμάτα στρατό κατευθύνονται προς την Σμύρνη. Οι Τούρκοι προχωρούν σε αντίποινα. Οι Σαλιχλιώτες εγκαταλείπουν μαζικά τον τόπο τους, περισώνοντας ο καθένας ότι μπορεί, με κατεύθυνση την Σμύρνη και από εκεί την Ελλάδα.

Στο τέλος του δεύτερου μέρους ο συγγραφέας σημειώνει: ΤΕΛΟΣ Εκάλη Ιούλιος 1984 – Ιούλιος 1987.

Γ’ και Δ’ Μέρος

Στα οκτώ κεφάλαια του τρίτου μέρους (1ο έως 8ο) και στα επτά κεφάλαια του τέταρτου μέρους (9ο έως 15ο) του έργου, περιγράφεται η προσφυγική ζωή στην Ελλάδα μετά την καταστροφή της Σμύρνης. Στον τρίτο τόμο υπάρχει αφιέρωση του συγγραφέα «Στις αείμνηστες αδελφές μου Στάσα, Αλέκα, Καλλιρόη».

Στο τέλος του τέταρτου μέρους ο συγγραφέας σημειώνει: ’’ΤΕΛΟΣ «ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΤΗΣ ΝΙΟΒΗΣ» Ιανουάριος 1992 – Ιανουάριος 1995’’.

wikipedia

Advertisements
This entry was posted in Επιλογές and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s